Çalışmadaki amacımız, Malign obstrüktif sarılık (MOJ)’lu hastalardaki perkütan biliyer drenaj (PBD) işleminin klinik sonuçlara katkısını değerlendirmek ve PBD öncesi hesaplanan albumin/alkalen fosfataz (Albumin/ALP) oranının kemoterapiye başlanabilme durumu ile mortalite üzerindeki öngörücü rolünü incelemektir.
Malign obstrüktif sarılık (MOJ), hepatik kanallar ile duodenum arasında safra akışının mekanik olarak tıkanmasından kaynaklanan, hepatik disfonksiyon ve klinik kötüleşmeyle karakterize bir sendromdur. Safra dekompresyonu yapılmadığı takdirde, ortalama sağkalım süresi 4-6 aydan azdır. Perkütan biliyer drenaj (PBD), safrayı boşaltmak için karaciğerden bir kateter yerleştirilmesini içerir.
Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Tıbbi Onkoloji Kliniği’nde 2020-2025 yıllarında MOJ’lu ve PBD yapılan metastatik kanser tanılı 59 hasta dahil edildi. Albumin/ALP için en uygun kesme noktası alıcı işlem karakteristikleri (ROC) eğrisi analizi ile hesaplandı. Tüm analizlerde SPSS 26.0 programı kullanıldı.
Hastaların medyan yaş 61 (37-77) ve en sık primer malignite pankreastı (%55,9). En sık PBD giriş yeri sol biliyer (%61), yerleşimi eksternal+internaldı (%66,1). Hastanede yatış süresi medyan 20 gündü (4-415). Medyan genel sağkalım (OS) ise 4 aydı [GA: 1,26-6,74]. Albumin/ALP kestrim noktası 0.00934'tü [AUC=0,647; 95% GA: 0,461-0,833]. Kaplan–Meier analizinde, ALB/ALP ≥0,00934 olanda medyan OS 12 ay iken, ALB/ALP <0,00934 olanda 2 aydı (log-rank p=0,004). Lojistik regresyon analizinde PBD öncesi ALB/ALP oranı (sürekli değişken, ×1000 ölçekli) kemoterapi başlanmasını ve 90 günlük mortaliteyi öngörmedi (sırasıyla, p=0,387, p=0,238). 90 günlük mortaliteye göre yapılan tek değişkenli analizde, ALB/ALP oranı mortalite ile anlamlı ilişki gösterdi (p= 0,003); ancak çok değişkenli lojistik regresyon analizinde, PBD öncesi ALT düzeyi bağımsız bir koruyucu faktör olarak saptandı (p=0,015).
Çalışmamızda, PBD öncesi Albumin/ALP oranı OS ile anlamlı ilişkili olup düşük oran belirgin kötü prognozla ilişkilidir; ancak kemoterapiye başlanabilirlik ve 90 günlük mortaliteyi bağımsız olarak öngörememiştir. Başlangıç ALT düzeyinin bağımsız olarak mortaliteyi öngörmesi, kolestatik yükten ziyade eşlik eden hepatosellüler hasarın kısa dönem prognozu etkileyebileceğine işaret etmektedir.
Bu hasta grubunda Albumin/ALP skorunun etkinliği açısından literatürdeki ilk çalışmadır. Tek merkezli oluşu ve hasta sayısının sınırlı olması bulgularımızı kısıtlamış olabilir, ileri çalışmalara ihtiyaç vardır.