Pankreas kanseri, tanıda yaşanan gecikmeler ve biyolojik agresivitesi nedeniyle yüksek mortalite oranlarıyla seyreden bir malignitedir. Erken evrelerde dahi metastatik potansiyel göstermesi, non-invaziv prognostik biyobelirteçlerin klinik kullanımını zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmanın amacı; rezektable pankreas kanseri kohortunda Prognostik Nutrisyonel İndeks (PNI), Nötrofil Lenfosit Oranı (NLR), Ca19-9/CRP ve Ca19-9/Total Bilirubin (TB) oranlarının tanısal performansını ve genel sağkalım üzerindeki öngörücü değerini analiz etmektir.

Bursa Uludağ Üniversitesi Tıp Fakültesi Tıbbi Onkoloji Bilim Dalı’nda küratif cerrahi uygulanan 49 hasta retrospektif olarak değerlendirildi. Hastaların demografik verileri, laboratuvar parametreleri ve histopatolojik özellikleri kaydedildi. Belirteçlerin tanısal doğruluğu ROC analizi ve eğri altında kalan alan (AUC) hesaplamalarıyla belirlendi. Sağkalım analizinde, saptanan optimal cut-off değerleri üzerinden tek değişkenli ve çok değişkenli Cox Regresyon modelleri kullanıldı.

Çalışma kohortunun %66,3’ü (n=33) erkek olup, %89,8’inin (n=44) tümör tipi adenokanserdir. Hastaların %71’i evre II olup; vasküler invazyon 9 hastada, perinöral invazyon ise 41 hastada mevcuttur. Ortalama genel sağkalım süresi 17 ay (%95 CI: 12,1- 21,8) olarak saptanmıştır. ROC analizi verilerine göre en yüksek tanısal başarıyı PNI (AUC: 0,830, p=0,004) sergilemiş; bunu sırasıyla Ca19-9/CRP (AUC: 0,819, p<0,001) ve Ca19-9/TB (AUC: 0,787, p<0,001) oranları takip etmiştir (Tablo 1). Tek değişkenli Cox regresyon analizinde; yüksek Ca19-9/CRP (HR: 2,20; 95 CI 1,13-4,27; p=0,02) ve yüksek NLR (HR: 1,81 95 CI 1,00-3,29 ; p=0,049) mortalite riskini anlamlı derecede artırırken, tümör tipi (HR: 0,189 95 CI 0,06-0,52 ; p=0,001) en güçlü prognostik faktör olarak saptandı (Şekil 1-3). Çok değişkenli analizde, tümör tipinin bağımsız prognostik önemi devam ederken (HR: 4,14; p=0,009), inflamatuar indekslerin anlamlılığı tümör biyolojisi ve evre gibi faktörler eklendiğinde zayıflamıştır (Tablo 2).

PNI ve Ca19-9 tabanlı oranlar, tanısal sınıflandırmada yüksek doğruluk payına sahip olmasına rağmen, cerrahi uygulanan hasta grubunda genel sağkalımı öngörmede istatistiksel anlamlılığa ulaşmamıştır. Bu bulgular, söz konusu belirteçlerin tanı süreçlerinde değerli olduğunu ancak sağkalım projeksiyonunda tek başına yeterli olmadığını göstermektedir. Cerrahi sonrası prognozun belirlenmesinde histopatolojik alt tip temel parametre olmayı sürdürmektedir. Örneklem büyüklüğünün artırılması durumunda, univariate analizde sınırda anlamlılık gösteren (p≈0,11) evre ve CRP indeksi gibi parametrelerin de anlamlılık kazanabileceği öngörülmektedir.