Giriş: Çocukluk çağı kanserinden etkilenen çocukların kendi psikososyal durumlarını inceleyen çok sayıda çalışma olmasına rağmen, ebeveynlerinden birinde kanser olan çocuklarda bu durumu inceleyen çalışma sayısı son derece sınırlıdır. Bu çalışmanın amacı, ebeveynlerinden birinde kanser olan çocuklarda duygusal ve davranışsal sorunların yaygınlığını ve nedenlerini belirlemektir.
Materyal ve yöntem: Çalışma Şubat ve Nisan 2025 tarihleri arasında tıbbi onkoloji polikliniklerinde gerçekleştirildi. Ebeveynlerinden birine kanser teşhisi konmuş 73 çocuğu (vaka grubu) ve yaş ve cinsiyet açısından eşleştirilmiş 8-16 yaş arası 59 sağlıklı çocuktan oluşan bir kontrol grubunu çalışmaya dahil ettik. Tüm katılımcılara Revize Edilmiş Çocuk Kaygı ve Depresyon Ölçeği (RCADS) uygulandı ve yaşları, cinsiyetleri, ebeveynlerinin cinsiyeti ve yaşı, eğitim durumları, hastalığın süresi ve şiddeti, kardeş sayısı kaydedildi.
Sonuçlar: Yaş, cinsiyet, eğitim düzeyi, ebeveyn yaşı, cinsiyeti, eğitim düzeyi ve kardeş sayısı açısından gruplar arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmadı (p>0.001). Vaka grubunda, kontrol grubuna kıyasla anlamlı derecede yüksek anksiyete (p<0.001) ve depresyon puanları (p=0.002) ile birlikte daha yüksek toplam ölçek puanları (p<0.001) gözlendi. Korelasyon analizleri, vaka grubunda yaş ile toplam anksiyete, depresyon ve toplam puan arasında zayıf ancak istatistiksel olarak anlamlı pozitif ilişki ortaya koydu (p=0.010). Anksiyete alt boyutlarının daha ayrıntılı incelenmesi, benzer şekilde zayıf ancak anlamlı korelasyonlar gösterdi (p<0.001). Vaka grubundaki kız çocukları, erkeklere kıyasla anlamlı derecede daha yüksek anksiyete (p=0.030) ve depresyon (p=0.035) puanları ve daha yüksek toplam ölçek puanı (p=0.025) sergiledi. Ebeveyn eğitim düzeyine göre kaygı puanlarında (p=0.018) ve toplam ölçek puanlarında (p=0.047) anlamlı farklılıklar gözlemlendi; en yüksek puanlar ebeveynleri yüksek lisans derecesine sahip çocuklarda bulundu. Çocuğun eğitim düzeyi, ebeveyn yaşı, hastanın baba mı yoksa anne mi olduğu, hastalık süresi ve şiddeti ve kardeş durumu açısından kaygı, depresyon veya toplam ölçek puanlarında anlamlı farklılıklar gözlemlenmemiştir.
Sonuç: Kanser hastalarının çocukları, ebeveynlerinin sağlık sorunlarından etkilenmektedir. Bu çocuklar, “kanserle ilgili kapsamlı yaklaşım” ışığında değerlendirilmelidir. Bu çocukların, kanserli ebeveynleri kadar ve hatta onlardan daha fazla psikolojik rehabilitasyona ihtiyaç duyabileceği unutulmamalıdır.