Amaç: Küçük hücreli dışı akciğer kanseri (KHDAK), tüm dünyada kanser ölümlerinin önemli bir bölümünü oluşturmaktadır. Programlı hücre ölümü proteini-1 (PD-1) ve ligandı (PD-L1) üzerinden etki gösteren immünoterapi ajanları metastatik KHDAK tedavisinin ana unsurlarından biridir. Bu çalışmada; metastatik KHDAK hastalarında immünoterapi etkinliğini öngörmede kullanılabilecek klinik ve laboratuvar parametrelerinin belirlenmesi amaçlanmıştır.
Yöntem: İstanbul Üniversitesi Onkoloji Enstitüsü’ne 2019-2025 arasında başvuran metastatik KHDAK tanılı hastalardan herhangi bir seride nivolumab, pembrolizumab veya atezolizumab kullanmış ya da kullanmakta olan 157 hasta verisi retrospektif olarak analiz edilmiştir. Hastaların demografik, klinik ve laboratuvar değerleri hasta dosyalarından ve sistemden kayıt edilmiştir. Hastaların tedavi öncesi ve 2 ilaç dozu uygulaması sonrası laboratuvar analizleri arasındaki değişimler erken tedavi faydasını öngörme gücü açısından ek olarak incelenmiştir.
Bulgular: Hastaların immünoterapiyi aldığı basamak sayısı arttıkça mortalite ve progresyon görülme oranının da arttığı tespit edildi. Kötü performans skoru (ECOG ≥2), kemik ve karaciğer metastazı görülmesi, yüksek CRP/albümin, düşük hemoglobin değerleri ölüm riskinde artış ile bağımsız bir faktör olarak ilişkili bulunmuşlardır. Yapılan Kaplan Meier sağkalım analizlerine göre; CRP/albümin ≥8.4, Sistemik İmmün İnflamasyon İndeksi (Sİİ) ≥900, İlerlemiş Akciğer Kanseri İnflamasyon İndeksi (ALI)<16 ve nötrofil/lenfosit oranı (NLO) ≥3.2 kesim değerleri sağ kalımda düşüş ile anlamlı olarak ilişkili bulunmuşlardır. İmmünoterapi ile beraber görülen NLO düzeyinde, Sİİ değerinde, CRP/albümin oranında ve karsinoembriyonik antijen (CEA) düzeyindeki artışlar progresyonla, laktat dehidrogenez (LDH) düzeyinde düşüşler ise immünoterapi yanıtıyla ilişkili olarak bulunmuştur (Tüm değerler için P<0,05). PD-L1 pozitifliği hastalarda düşük ölüm riski ile anlamlı biçimde ilişkilendirilse (p<0,05) de genel sağ kalım düzeyinde istatistiksel anlamlılığa ulaşmayan 9 aylık bir katkı sağlamıştır(P>0,05).
Sonuç: Evre IV KHDAK hastalarında immünoterapinin birinci basamakta verilmesi hastalığın seyrinde ciddi olumlu katkı sağlamış ve NLO, Sİİ, CRP/Albumin oranı ve CEA düzeylerinin erken dinamik değişimleri de tedavi yanıtı için prediktif belirteçler olarak takipte radyolojiden erken
dönemde belirleyici karar vermede faydalı görünmektedir. ECOG skoru, kemik ve karaciğer metastazı varlığı kötü prognostik klinik faktörlerdir.