ÖZET
Amaç
Bu çalışmanın amacı, borderline rezektabl pankreatik duktal adenokarsinomu (BR-PDAK), hastalarında tedavi stratejilerini ve sonuçlarını, ayrıca Bilgisayarlı Tomografi (BT) ile ölçülen tümör yoğunluğunun tedavi yanıtı ve sağkalım ile ilişkisini araştırmaktır.
Yöntemler
2010–2023 yılları arasında Hacettepe Üniversitesi’nde tedavi edilen, BR-PDAK tanılı 42 hasta retrospektif olarak analiz edildi. Hastalar tedavi stratejisine göre gruplandırıldı: baştan cerrahi, ve sonra kemoterapi/radyoterapi (C→KT/RT), neoadjuvan kemoterapi sonrası cerrahi (KT→C) ve cerrahi uygulanmaksızın sadece kemoterapi+/- radyoterapi (KT+/-RT). Bilgisayarlı tomografi ile tümör ve normal pankreas parankim dansitesi analiz edilerek tedavi yanıtı ve sağkalım ile ilişkisi araştırıldı.
Bulgular
Tüm grupta medyan genel sağkalım (OS) ve progresyonsuz sağkalım (PFS) sırasıyla 20.7 ve 10 aydı. KT→C grubunda en uzun OS (22.6 ay) ve PFS (16.5 ay) bulunurken, C→KT/RT grubuna (OS 12 ay, PFS 7.7 ay) ve KT+/-RT grubu hastalara (OS 17.3 ay, PFS 8.5 ay) kıyasla daha iyi sonuçlar gözlendi (Şekil 1). C→KT/RT ve KT+/-RT grubu hastalar arasında ise anlamlı sağkalım farkı gösterilemedi. Çok değişkenli analizde, hem OS hem de PFS için bağımsız olarak anlamlı tek belirleyici KT→C tedavi stratejisi idi. KT→C grubunda R0 rezeksiyon oranı %90, lenf nodu metastazı %44, C→KT/RT grubunda R0 rezeksiyon %53 lenf nodu metastazı ise %73 bulundu. Neoadjuvan kemoterapiye (NAKT) kısmi veya stabil yanıt veren hastalar arasında cerrahi uygulananlarda OS daha uzun bulundu (23’e karşı 17 ay); 3 yıllık OS oranları sırasıyla %38 ve %11 idi. BT ile bakılan tümör dansitesi tek başına sağkalım ile ilişkili bulunmazken, tümör/pankreas dansite oranının yüksek olması, NAKT alan hastalarda daha iyi OS ile ilişkiliydi (26.5’e karşı 14.5 ay, p=0.037).
Sonuç
BR-PDAK’ta neoadjuvan kemoterapiyi takiben cerrahi uygulanması, baştan cerrahiye göre daha fazla oranda R0 rezeksiyon ve daha üstün sağkalım sağlamaktadır. Tümör-pankreas
dansite oranı, neoadjuvan tedavi alan hastalarda daha uzun sağkalım ile ilişkili olabilir ve neoadjuvan tedavi için hasta seçiminde yararlı olabilir.