Amaç: Küçük hücreli dışı akciğer kanserinde (NSCLC), tümör mikroçevresindeki PD-L1 aşırı ekspresyonu; antitümöral T lenfositlerin efektör fonksiyonlarını paralize ederek bağışıklık denetiminden kaçışı indüklemekte ve bu durum güncel onkolojik tedavilerin önündeki temel bariyer oluşturmaktadır. Bu çalışmada, tıbbi papatya (Matricaria chamomilla) çiçeklerinden standardize yöntemlerle ekstrakte edilen apigenin-zengin fraksiyonun, PD-L1 üzerindeki inhibitör etkisi ve selektif antitümöral potansiyeli çok boyutlu olarak incelenmiştir.
Yöntem: Matricaria chamomilla kaynaklı apigenin-zengin fraksiyon, HPLC-DAD sistemiyle karakterize edilerek saflığı teyit edildi. Kuantum mekaniksel düzeyde yoğunluk fonksiyonel teorisi (DFT) ile molekülün reaktivite indeksi hesaplandı. PD-L1 (PDB ID: 4ZQK) dimerizasyon arayüzeyi hedef alınarak kör kenetlenme protokolü uygulandı. İn vitro fazda, papatya türevli bu fraksiyonun etkinliği A549 ve BEAS-2B hücre hatlarında MTS analiziyle değerlendirildi. Protein konformasyonel değişimleri Raman ve FTIR-ATR spektroskopi sonuçları ile karşılaştırıldı.
Bulgular: Kuantum kimyasal hesaplamalar apigeninin yüksek reaktivite potansiyeline sahip olduğunu (∆E: 4.20 eV) göstermiştir. Moleküler kenetlenme analizleri ile ligandın PD-L1 aktif cebine -7.3 kcal/mol serbest enerjiyle bağlandığı gözlemlenmiştir. Özellikle GLU136 aminoasit kalıntısıyla kurulan 2.01 Å mesafesindeki konvansiyonel hidrojen bağı, kompleksin termodinamik stabilitesini sağlayan kritik etkileşim olarak belirlenmiştir. Hücre kültürü verileri, papatya kaynaklı fraksiyonun A549 hücrelerinde doza bağlı sitotoksisiteyi indüklerken, sağlıklı bronş epiteli hücrelerinde proliferatif dengeyi koruduğunu kanıtlamıştır. Spektroskopik analizlerde Amide I bandındaki yer değişimi, ligand etkileşimi sonrası PD- L1’in sekonder yapısındaki biyofiziksel destabilizasyonu doğrulamıştır.
Sonuç: Bu çalışma, Matricaria chamomilla bitkisinin ana bileşenlerinden apigeninin, PD-L1’i atomik düzeyde "kilitleyerek" immün denetimden kaçışı bloke ettiğini ve hücresel düzeyde yüksek selektivite sergilediğini ortaya koymaktadır. Elde edilen bulgular, papatya kaynaklı bu doğal bileşiğin, düşük toksisite profilli yeni nesil bir "immune checkpoint" inhibitörü adayı olarak onkoloji literatüründe yüksek translasyonel değer taşıdığı öngörülmektedir.