Giriş
Metastatik uveal melanom (MUM), kötü prognoza ve sınırlı sistemik tedavi seçeneklerine sahip nadir bir malignitedir. Bu çalışma, tersiyer bir referans merkezinde izlenen MUM hastalarında prognostik faktörleri ve tedavi sonuçlarını değerlendirmektedir.

Hastalar ve Yöntem
2012–2025 yılları arasında tedavi edilen 91 MUM hastası değerlendirildi. Demografik, klinik, laboratuvar ve tedavi verileri toplandı. Sağkalım analizleri Kaplan–Meier ve Cox regresyon modelleri kullanılarak yapıldı.

Bulgular
91 hastanın 46’sı (%50,5) erkekti ve medyan tanı yaşı 61 idi. Hastaların çoğunda metakron metastatik hastalık vardı (%91) ve medyan hastalıksız interval (DFI) 32 aydı. Hastaların %95’inde karaciğer metastazı saptandı. İmmünoterapi 67 hastada (%74) kullanıldı; bunların 14’ünde birinci basamakta uygulandı. İmmünoterapi ile objektif yanıt oranı %7 ve hastalık kontrol oranı %64 olarak bulundu. Tebentafusp, ülkemizde ruhsatlı olmadığı için hiçbir hastada kullanılmadı. Lokorejyonel tedaviler hastaların %56’sına uygulandı. Tüm kohort için medyan genel sağkalım (OS) 16,6 ay idi (95% GA, 13,1– 20,1). Çok değişkenli Cox regresyon analizinde kadın cinsiyet, daha uzun DFI, daha düşük başlangıç AST düzeyi ve lokorejyonel tedavi uygulanması, daha iyi OS ile bağımsız olarak ilişkili bulundu. Kombine immünoterapi (anti-PD1 + anti-CTLA4; n=21) alan hastalarda, başlangıç immünoterapi rejimi olarak tek ajan immünoterapi (anti-PD1 tek başına veya anti-CTLA4 tek başına; n=46) alanlara kıyasla daha uzun OS yönünde bir trend izlendi (HR 0,51; %95 GA 0,26–0,99; p=0,049). Metastatik hastalık tanısını takiben 24 aydan uzun yaşayan 30 hasta (%33) vardı. Bu hastaların %97’sinde metakron metastaz mevcuttu, %67’sinde DFI >36 ay idi, %60’ına karaciğer hedefli lokal tedaviler uygulanmıştı, %67’si kadındı ve %70’inde primer tedavi yöntemi olarak enükleasyon uygulanmıştı.

Sonuç
Bu gerçek yaşam çalışması, MUM tedavisinde immünoterapinin ılımlı bir etkinliğe sahip olduğunu göstermiştir. Kombine immünoterapi, mono-immünoterapiye kıyasla OS’de iyileşme yönünde bir trend göstermiştir. Karaciğer hedefli lokorejyonel tedaviler en belirgin faydayı sağlayan yaklaşım gibi görünmektedir. Metakron metastatik hastalıkta uzun DFI, kadın cinsiyet ve normal transaminaz düzeyleri, daha iyi OS ile ilişkili diğer prognostik faktörlerdir.