AMAÇ
Metastatik hormon duyarlı prostat kanserinde (mHSPC) kribriform patern, lokalize hastalıkta kötü prognostik özelliklerle ilişkili olmakla birlikte metastatik evrede klinik fenotip ve tedavi yanıtı üzerindeki etkisi net olarak tanımlanmamıştır. Literatürde kribriform paterni pozitif hastaların yüksek Gleason skoru, artmış metastatik yük ve visseral yayılım ile ilişkisine dair veriler sınırlı ve heterojendir. Bu çalışmada, kribriform paterni pozitif mHSPC hastalarının gerçek yaşam verileri kullanılarak klinik, patolojik ve metastatik özelliklerinin yanı sıra erken tedavi yanıtlarının değerlendirilmesi amaçlanmıştır.
YÖNTEM
Merkezimizde 2018–2025 yılları arasında takip edilen kribriform paterni pozitif 46 mHSPC hastası retrospektif olarak analiz edildi. Demografik özellikler, ECOG performans durumu, ISUP derecesi, Gleason skoru, metastatik yayılım bölgeleri, başlangıç laboratuvar parametreleri, uygulanan yeni hormonal ajan tedavileri ve prostat spesifik antijen (PSA) yanıtları kaydedildi. Metastatik yük CHAARTED ve LATITUDE kriterlerine göre sınıflandırıldı. Sürekli değişkenler medyan (IQR), kategorik değişkenler n (%) olarak sunuldu. Sağkalım analizleri Kaplan–Meier yöntemi ile değerlendirildi.
BULGULAR
Medyan yaş 70,5 yıl (IQR: 64–77) olup hastaların %93,5’i ECOG 0–1 performans durumundaydı. Gleason skoru ≥9 olan hasta oranı %58,7, ISUP ≥4 olan hasta oranı %93,5 idi. De novo metastatik hastalık %89,1 oranında saptandı. Metastatik dağılımda kemik metastazı %82,6, non-regional lenf nodu metastazı %82,6 ve visseral metastaz %23,9 oranında gözlendi. CHAARTED ve LATITUDE kriterlerine göre hastaların %78,3’ü high-volume/high-risk gruptaydı. Tedavinin altıncı ayında PSA <4 ng/mL oranı %72,1 olarak saptandı. Medyan takip süresi 22,2 ay olup medyan genel sağkalıma ulaşılamadı.
SONUÇ
Kribriform paterni pozitif mHSPC hastaları yüksek dereceli tümör özellikleri ve yüksek metastatik yük ile seyretmekte olup agresif biyolojik özelliklerini metastatik evrede de sürdürmektedir. Buna karşın erken PSA yanıtının yüksek oranlarda korunması, bu hasta grubunun başlangıçta sistemik tedavilere duyarlı olabileceğini düşündürmektedir.
Kribriform paterni metastatik evrede bağımsız bir prognostik belirteç olarak değerlendirmek için prospektif ve çok merkezli çalışmalara ihtiyaç vardır.