Amaç
Antrasiklinler, ölçülebilir miyokardiyal disfonksiyon ortaya çıkmadan önce endotelyal ve mikrovasküler hasara yol açabilmektedir. Ancak bu tür hasarı erken dönemde güvenilir biçimde saptayabilecek belirteçler sınırlıdır. Tırnak kıvrımı kapillaroskopisi (nailfold capillaroscopy, NFC), mikrosirkülatuvar değişiklikleri görselleştiren noninvaziv bir görüntüleme tekniğidir. Bu prospektif pilot çalışma, meme kanserli hastalarda antrasiklinlere bağlı mikrovasküler hasar ve subklinik kardiyotoksisitenin erken bir göstergesi olarak NFC’nin değerlendirilmesini amaçlamıştır.
Yöntemler
Neoadjuvan doksorubisin/siklofosfamid (AC) tedavisinin dört kürünü alması planlanan 26 meme kanseri hastası prospektif olarak çalışmaya dahil edildi. Tüm hastalara kemoterapi öncesi ve sonrası ekokardiyografi ile tedavi sonrası NFC değerlendirmesi yapıldı. Kapillaroskopik anormallikler (tortiyozite, çaprazlaşan kapillerler, ekstravazasyon, hemoraji, dilate halkalar, avasküler alanlar ve varsa dev kapillerler/neoanjiyogenez) kaydedilerek kompozit bir NFC skoru (0–7) oluşturuldu. Erken kardiyotoksisite, sol ventrikül ejeksiyon fraksiyonunda (LVEF) ≥%10 azalma veya LVEF < %53 olarak tanımlandı. Ejeksiyon fraksiyonundaki değişim (ΔEF) ile NFC skoru arasındaki korelasyon Spearman testi ile analiz edildi; NFC’nin EF düşüşünü öngörme kapasitesi ROC analizi ile değerlendirildi.
Bulgular
Ortalama yaş 51,8 ± 11,2 yıldı. Başlangıç ve AC sonrası LVEF sırasıyla %60,1 ± 2,2 ve %58,4 ± 2,6 olarak saptandı (ΔEF = -%1,73 ± 2,15). Klinik kardiyotoksisite gözlenmedi. En sık görülen NFC anormallikleri tortiyozite (%96,2), çaprazlaşan kapillerler (%88,5), ekstravazasyon (%76,9) ve dilate kapillerler (%42,3) idi; bu kohortta dev kapillerler ve neoanjiyogenez saptanmadı. Ortalama kompozit NFC skoru 3,15 ± 0,73 idi. Daha yüksek NFC skorları ile ΔEF arasında negatif yönde bir korelasyon izlendi (Spearman ρ = -0,36; %95 GA: -0,67 – 0,00; p = 0,072). ROC analizi, herhangi bir EF düşüşünü öngörmede iyi bir ayırt edici performans gösterdi; eğri altındaki alan (AUC) 0,78 (%95 GA: 0,57–0,95) olup optimal kesim değeri NFC ≥ 4 olarak belirlendi.
Sonuç
NFC ile saptanan mikrovasküler hasarın, antrasiklin bazlı kemoterapi sonrası ölçülebilir kardiyak disfonksiyondan önce ortaya çıktığı görülmektedir. NFC, meme kanserli hastalarda vasküler ve kardiyak toksisitenin erken saptanması için uygulanabilir ve noninvaziv bir araç olabilir. Bulguların, daha geniş ve kardiyo-onkolojiye özel kohortlarda doğrulanması gerekmektedir.