Amaç: Trastuzumab deruxtecan (T-DXd) ile ilişkili interstisyel akciğer hastalığı/pnömonit (İAH), klinik açıdan oldukça önemli ve potansiyel olarak fatal bir toksisiteyi temsil etmektedir. Klinik çalışmalar (KÇ) ile gerçek yaşam verileri (GYV) arasında bildirilen sıklık ve şiddet açısından farklılıklar bulunmaktadır. Bu meta-analizin amacı, T-DXd ile ilişkili İAH insidansını değerlendirmek ve KÇ ile GYV arasındaki farklılıkları incelemektir.

Yöntemler: Bu meta-analiz PRISMA rehberine uygun olarak gerçekleştirilmiştir. Veri tabanları başlangıç tarihlerinden Ocak 2026’ya kadar taranmıştır. T-DXd ile ilişkili İAH bildiren klinik çalışmalar ve gerçek yaşam çalışmaları analize dahil edilmiştir. Tüm derecelerde, derece ≥3 ve fatal İAH için havuzlanmış insidanslar random-effects modeli kullanılarak hesaplanmıştır. KÇ ve GYV’yi karşılaştıran alt grup analizleri ile ilgili sonlanımlar için meta-regresyon analizleri yapılmıştır.

Bulgular: Toplam 6840 hastayı içeren 35 çalışma (19 KÇ, 16 GYV) analize dâhil edilmiştir. Havuzlanmış insidanslar; tüm derecelerde İAH için %8,8, derece ≥3 İAH için %1,6 ve fatal İAH için %0,26 olarak saptanmıştır. Meta-regresyon analizlerinde, GYV olma durumu tüm derecelerde ve fatal İAH’nın daha düşük bildirilen insidansı ile bağımsız olarak ilişkili bulunmuştur. Ayrıca, önceki tedavi basamaklarının sayısı, derece ≥3 İAH gelişimi için başlıca belirleyici olarak öne çıkmıştır.

Sonuç: Bu meta-analiz, T-DXd ile ilişkili İAH riskinin şiddete göre farklı paternler sergilediğini ve klinik çalışmalar ile gerçek yaşam verileri arasında anlamlı raporlama farklılıkları bulunduğunu göstermektedir. Özellikle daha önce çok sayıda tedavi almış hastalarda şiddetli İAH riskinin artabileceği göz önünde bulundurulduğunda, T-DXd tedavisi sırasında dikkatli hasta seçimi ve yakın izlem büyük önem taşımaktadır.